Bir devreden geçen elektrik akımı amper denen bir birimle ölçülür; bu ölçümü yapan aygıtlara da ampermetre ya da akımölçer denir. Yüzlerce amperlik en güçlü akımlardan binde bir amperlik en zayıf akımlara kadar bütün ölçümlere uygun çeşitli ampermetreler tasarlanmıştır.

Biri dışında bütün ampermetrelerin çalışma ilkesi, en zayıf elektrik akımının bile iletken tel sarılı bir bobini bir mıknatısa dönüştürme özelliğine dayanır. Dış görünümüyle özelliğine dayanır. Dış görünümüyle küçük bir kutuyu andıran bu aygıtlarda dereceli bir kadran ile hareketli bir ibre bulunur.

Döner bobinli ampermetreler, silindir biçiminde demirden bir gövdeye tutturulmuş küçük bir çerçevenin üzerine sarılan bir bobinden oluşur. Bobin, alt nalı biçimindeki büyük ve güçlü bir mıknatısın uçları arasına yerleştirilmiştir. Bu aygıt çok duyarlıdır, ama yalnız doğru akımların ölçülmesinde kullanılabilir.

Döner demirli ampermetreler, uygun biçimde yan yana yerleştirilen iki çubuk mıknatısın birbirini itmesi ilkesine dayanır. (bak. MAGNETİZMA). Tel sargılı bobinin içine iki küçük demir çubuk birbirine yakın olarak yerleştirilirse, bobinden akım geçirildiğinde çubuklar mıknatıslanarak birbirini iter. Mıknatıslanan demir çubuklardan biri sabit kalırken, öbürü ibrenin kadran önünde hareket etmesini sağlar. Bu aygıt alternatif akımların ölçülmesinde kullanılır.

Kızgın telli ampermetre çok daha basit bir aygıttır, ama fazla duyarlı değildir. İletken bir telden akım geçirildiğinde tel ısınır ve uzar; akım kesildiğinde soğur ve yeniden eski boyutuna döner. Termoelektrik pil denen bir aygıt, telin genleşmesini ya da büzülmesini saptayarak kadranın önünde hareket eden ibreye yansıtır.


Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

DMCA.com Protection Status