Atom numarası Z=7, atom ağırlığı M=14,0067, simgesi N olan element.

Doğal azot, 14 (%99,6)ve 15 (%0,4) izotoplarının karışımıdır. Lavoisier, havanın yapısını incelediğinde “yüksek düzeyde solunabilir hava”yı (oksijen) ayırmış, geride kalan gaz canlıların solunumuna olanak tanımadığı için de, bu maddeye yunancada birleşik bir sözcük olan ve yaşamsız anlamına gelen azot adını vermiştir. Element sonradan Scheele, Rutherford ve Priestley tarafından incelenmiştir.

Doğal Hal

Azot, yeryüzü atmosferinin ana bileşenidir (hacim olarak %78); ayrıca petrol ve yanardağ kökenli birçok gazda da azot vardır. Birleşik durumda, nitrat birikintileri (Şili), hayvansal proteinlerin bozulması sonucu oluşan amonyaklı birleşikler ve oksitler halinde bulunur (atmosferde, çok miktarda bulunan bu oksitler, yağmur sularında nitrat ve nitrit olarak bir araya gelir).

Hazırlama Yolları

Sıvı havanın ayrımsal damıtılması yoluyla, başlangıç karışımındaki oksijen, argon, helyum ve neonun az bir bölümünü içeren azot elde edilir. Hava, kömür yakımında kullanılarak da oksijeninden ayrılır: bu durumda, havada bulunan bütün asal gazları içeren azot elde edilir. Bu azot 200 atmosfere yakın basınç altında, çelik kaplarda saklanır. Katışıksız azot (kimyasal azot) elde etmek için, amonyum nitrit 70 dereceye kadar ısıtılır. Atmosfer azotu ile kimyasal azot arasındaki yoğunluk farkının ortaya çıkması, asal gazların bulunmasına neden olmuştur.

Fiziksel Özellikler

Yoğunluğu 0,97 olan azot renksiz, kokusuz ve güç sıvılaşan bir gazdır; kaynama noktası -195,8 derece, ergime noktası -210 derecedir. Suda çözünürlüğü çok düşüktür: Bir litre suda sıfır derece de 23 sm^3 azot çözünür (bu, azotun oksijenden iki kez daha az çözünür olduğunu gösterir). İki atomlu molekül, N2 eşleşmemiş elektron taşımaz; dolayısıyle oksijenin tersine, diyamagnetiktir. Atomları arasında üçlü bir bağ bulunan molekül, son derece kararlıdır. Güçlü biçimde ısı alıcı kararlıdır. Güçlü biçimde ısı alıcı (endotermik) ayrışma, elektrik arkı sıcaklığında başlar. Bu nedenle azotun soğukta tepkime gücüazdır: bu özelliğine dayanılarak da, azot uzun süre etkisiz gaz diye nitelendirilmiştir. Gerçekten de azot birçok bileşik karşısında etkimez. Bu etkisizlik, yüksek sıcaklıkta (2000 ile 3000 derece) ya da bir katalizör yardımıyla ortadan kalkar. Bir milimetre civadan daha düşük basınçta tutulan azot içinde bir dizi kıvılcım çaktırılırsa, büyük bir kimyasal tepkime gösterir: bu durumda etkin azot diye nitelenir. Çekirdek  fiziğin temelleri, 1919’da, azottan kalkarak ilk dönüşümü gerçekleştiren Rutherford tarafından atılmış, Rutherford, alfa tanecikleri (helyonlar ya da helyum çekirdekleri) yardımıyla, azot atomlarını bombalayarak, hidrojen – oksijen karışımına dönüştürmüştür.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

DMCA.com Protection Status